Workshop 1: Een gelukkig publiek besluit – Roerdalen

Gemeente Roerdalen

Vlodrop in een notendop

Vlodrop is een klein en rustiek dorp in de Limburgse gemeente Roerdalen. Bevolkingskrimp, vergrijzing, ontgroening en het verdwijnen van voorzieningen voelen onbehaaglijk voor het dorp. Een groepje inwoners heeft daarom samen met de gemeente nagedacht over de toekomst van het dorp. Het ideaalbeeld is dat de inwoners van Vlodrop naar elkaar omzien, met elkaar samenwerken en samen invulling geven aan de toekomst van hun dorp. Een dorp waar je graag blijft of komt wonen.  Dankzij de Stichting ‘Veer zeen Vlorp’ heeft het dorp sinds kort een eigen website en facebookpagina. Een voorstel voor een passende en toekomstbestendige dorpsaccommodatie is in de maak. De initiatiefnemers werken aan verschillende scenario’s en onderzoeken de haalbaarheid en betaalbaarheid daarvan. De resultaten worden aan het eind van dit jaar in een vierde dorpsgesprek voorgelegd aan het dorp. Om zo te komen tot een gedragen keuze van de inwoners.

Aanleiding

De gemeente Roerdalen bestaat uit zes dorpen. Eén daarvan is Vlodrop met 2.357 inwoners. De verwachting is dat het aantal inwoners zal afnemen. Dit is een bedreiging voor de voorzieningen. De basisschool in het dorp, de Sint Martinusschool, heeft maar 100 kinderen. De landelijke opheffingsnorm is 51 kinderen. Verder heeft Vlodrop een dorpshuis, De Blokhut. Ten slotte is er een sportzaal maar die moet worden gesloopt.

Hoofdpersonen

Zes inwoners kwamen in gesprek met de gelukscoördinator en de dorpscontactpersoon van de gemeente. Samen namen zij het initiatief tot een nieuwe dorpsaccommodatie. Deze nieuwe accommodatie zou huisvesting moeten bieden aan de basisschool, het dorpshuis en een nieuwe sportzaal. Het liefst in combinatie met de basisschool. Verder zou er ruimte komen voor een kinderdagverblijf, een peuterzaal en naschoolse opvang. Met deze voorzieningen blijft het dorp aantrekkelijk voor gezinnen met jonge kinderen.

De uitdaging

Voor de nieuwe accommodatie zijn zowel renovatie als nieuwbouw een optie. Momenteel ontwikkelen dorpsbewoners in werkgroepjes toekomstplannen voor de nieuwe accommodatie. De gemeente heeft nog geen concreet bedrag voor de nieuwe accommodatie beschikbaar gesteld en wacht de plannen van het dorp af. De uitdaging is om voor alle betrokken de weg naar het besluit over de nieuwe accommodatie tot een goede ervaring te maken . De onderlinge verhoudingen, zowel binnen het dorp als tussen het dorp en de gemeente, zouden er beter van moeten worden. Er zou meer wederzijds vertrouwen moeten ontstaan en het gevoel er voor elkaar te zijn, ook als het moeilijk wordt. Vertrouwen in de overheid en tussen mensen onderling dragen bij aan geluk.

De vraag

De vraag is: hoe tot een gelukkig publiek besluit te komen over de nieuwe accommodatie? Met andere woorden: hoe kun je ervoor zorgen dat er een eerlijk, prettig, legitiem en democratisch proces wordt doorlopen én dat er binnen afzienbare tijd een mooie, functionele en levendige nieuwe accommodatie is?

De theorie

Een democratisch besluitvormingsproces kan op meerdere manieren vorm krijgen. Aan de basis staan drie verschillende principes.

  1. Het gelijkheidsbeginsel: één stem per persoon en de meerderheid (de helft plus één of meer) wint. Hiervoor moet er eerst iets zijn waar op kan worden gestemd, zoals kandidaten of voorstellen.
  2. Het gezamenlijkheidsprincipe: iedereen die het besluit betreft, praat mee tot er kan worden besloten.
  3. Het varieerprincipe: de voortgang wordt steeds bevraagd en de antwoorden kunnen en zullen variëren, al naar gelang wat er van belang wordt gevonden en kan worden bedacht door de initiatiefnemers en anderen die meedoen. Vragen die ertoe doen, zijn onder andere:
    • In welke mate zijn betrokkenen uit het dorp en van de gemeente (raad, college, ambtenaren) zowel individueel als in groepsverband gepolst naar wat zij belangrijk vinden?
    • Hoe worden voorlopige besluiten gecontroleerd op goedkeuring of afkeuring?
    • Hoeveel mensen nemen het uiteindelijke besluit en op basis van hoeveel inbreng (aantal en diepgang)?
    • Met het oog op het toegankelijker en leuker maken van het democratische proces, welke bekende, maar ook creatieve vormen (zoals ‘virtual reality’ of dorpsfeestdemocratie) zijn benut voor bovenstaande drie punten?
    • Wat gebeurt er bij een conflict? Wie nemen dan besluiten en op basis waarvan?
    • Hoe goed past het uiteindelijke besluit en het besluitvormingsproces bij de mensen en hun situatie?

De werkconferentie kan de mensen in Vlodrop en de gemeente Roerdalen helpen om creatiever te zijn in het vormgeven van het democratische proces, zodat er een gelukkig publiek besluit komt over de nieuwe dorpsaccommodatie. Er hoeft niet automatisch voor de standaardvormen van democratie te worden gekozen waarbij het dorp en de gemeente bovendien hun aparte processen doorlopen.

De opzet van de workshop sessie 1

De workshop begint met een korte toelichting op wat hierboven staat: de casus door twee mensen uit Roerdalen en de theorie door de moderator. Vervolgens is de vraag: willen jullie in groepjes van vijf de eerstvolgende stappen van het besluitvormingsproces binnen Vlodrop vormgeven? Hoe kun je het proces ook anders vormgeven dan nu het geval is? Wat kan die andere vorm opleveren?

Een procestekening is per groepje het resultaat.

De opzet van de workshop sessie 2

De workshop begint met een korte toelichting op wat hierboven staat: de casus door twee mensen uit Roerdalen en de theorie door de moderator. Ook worden de resultaten uit de eerste sessie getoond. In deze tweede sessie is de vraag: willen jullie in groepjes van vijf de eerstvolgende stappen van het besluitvormingsproces tussen Vlodrop en de gemeenteraad/college van burgemeester en wethouders vormgeven? Hoe kun je het proces ook anders vormgeven dan nu het geval is? Wat kan die andere vorm opleveren?

Een procestekening is per groepje het resultaat.

De moderator voor deze workshop is Sandra Kensen. We stelden haar een aantal vragen zodat je haar alvast kunt leren kennen.

 

Terug naar het workshop overzicht