Workshop 2: Een mooie toekomst voor de ruilwinkel – Vaals

Gemeente Vaals

Vaals in een notendop

De gemeente Vaals bestaat uit drie kernen en negen buurtschappen. De gemeente ligt in het prachtige Zuid-Limburgse heuvelland, aan de grens met de Duitse stad Aken en de Waalse gemeente Blieberg. Er wonen circa 10.000 inwoners, ongeveer de helft is er geboren en/of opgegroeid. Vaals kenmerkt zich door levendige, multiculturele, meertalige en diverse gemeenschappen.

Aanleiding

De gemeente Vaals heeft te kampen met grootstedelijke problematiek. Relatief veel inwoners hebben een kleine beurs en zijn op zoek naar werk. Het percentage inwoners dat weinig geluk ervaart in het leven is met bijna 18% hoog. Vaals zit daarmee in de top drie in Nederland (na Rotterdam en Amsterdam)[1]. De gemeente zet in het Sociaal Domein met name in op stimulering, activering en ondersteuning van mensen in een kwetsbare positie en doet dat zoveel als mogelijk door het inzetten van algemene en collectieve voorzieningen. In maart 2018 is gestart met een Ruilwinkel, een concrete actie, die voortkomt uit de armoedeaanpak Kansen voor alle Kinderen. Doel van deze aanpak is het vergroten van het netwerk, de veerkracht en de ervaren gezondheid van kwetsbare gezinnen en inwoners en van daar uit het vergroten van kansen op werk.

Hoofdpersonen

De gemeente voert deze armoedeaanpak uit samen met de Universiteit Maastricht, GGD Zuid Limburg en Academische Werkplaats Publieke Gezondheid. Op dit moment zijn er circa 35 vrijwilligers actief in de Ruilwinkel. Tenminste de helft daarvan behoort tot de groep mensen in een kwetsbare positie, waaronder mensen met een fysieke of psychische beperking en/of met een bijstands-, Wajong- of Wia-uitkering. Op dit moment heeft de Ruilwinkel ongeveer 650 leden, voornamelijk afkomstig uit Vaals en daarbuiten, waaronder ook Aken. In de winkel worden veel materiële zaken geruild. Ontmoeting en uitwisseling van diensten is er nog weinig. Inmiddels is er een stichting opgericht, waarvan het bestuur zich op dit moment buigt over de toekomst van het initiatief.

De uitdaging

De Ruilwinkel is een bijzondere ontmoetingsplaats van mensen in een kwetsbare positie, met een grote diversiteit aan leeftijden en culturen. De kosten van het de Ruilwinkel worden nog tot eind 2019 betaald uit het budget van de armoedeaanpak Kansen voor alle kinderen, in de vorm van projectfinanciering. De grootste uitdaging zit in het in stand houden en uitbouwen van de maatschappelijke doelstellingen van de Ruilwinkel en het zichtbaar maken van de resultaten, effecten en opbrengsten die in de praktijk worden gerealiseerd. Daarin zit ook besloten de uitdaging voor de gemeente om het eigenaarschap van de Ruilwinkel goed over te dragen en zich te bezinnen op haar rol na de overdracht daarvan.

De gemeente Vaals won onlangs de Inspiratie Award 2018 voor inspirerende GIDS-gemeente (Gezond in de Stad). Dat dankt ze mede aan de in maart geopende Ruilwinkel.

 

De kernvraag en afgeleide vragen

De kernvraag is hoe kan de fysiek zichtbare Ruilwinkel weer een verdere impuls geven aan de ingezette beweging en hoe worden de effecten daarvan voor iedereen zichtbaar gemaakt? Hieruit volgen een drietal afgeleide vragen. De eerste vraag is: Hoe kunnen alle belanghebbenden, partners en betrokkenen bij het project Ruilwinkel ervoor zorgen dat het netwerk, de veerkracht, het arbeidsperspectief, de gezondheid en het ervaren geluk in kwetsbare gezinnen en van inwoners groter worden? De tweede vraag is: Hoe kan de gemeente er aan bijdragen om het project goed te laten blijven werken en daarmee ook bij te dragen aan het geluk en welbevinden van alle betrokkenen? En de derde vraag is: Hoe de kunnen de resultaten, effecten en opbrengsten voor iedereen zichtbaar worden gemaakt?

De opzet van de workshop sessie 1

De workshop begint met een korte toelichting op de casus door iemand van de gemeente, iemand van het nieuwe bestuur en iemand uit de doelgroep. De moderator zorgt vervolgens dat de vragen door de deelnemers beantwoord worden via een gestructureerd proces. We gaan in subgroepen de vragen beantwoorden en zorgen daarmee voor innovatieve ideeën hoe het project/de beweging voort te zetten, welke rol de gemeente het beste kan spelen en hoe we resultaten, effecten en opbrengsten zichtbaar kunnen maken.

De opzet van de workshop sessie 2

De workshop begint met een korte toelichting op de casus door iemand van de gemeente, iemand van het nieuwe bestuur, iemand uit de doelgroep en de moderator. De moderator zorgt vervolgens dat de vragen door de deelnemers beantwoord worden via een gestructureerd proces. Afhankelijk van de opbrengsten van de 1e sessie gaan we ofwel verder met de uitwerking van de opbrengsten die 1e sessie of we gaan ook met deze groep dezelfde vragen beantwoorden.

[1] Bron: EHERO en atlas voor Gemeenten (2017).

De moderator van deze workshop is Bert-Jan ter Hofte. Lees hier meer over de werkwijze van Bert-Jan.

Terug naar het workshop overzicht