Workshop 9: Waarderend vernieuwen – Etten-Leur – Workshop 1 en 2 vol

Gemeente Etten-Leur

Waarderend vernieuwen in Etten-Leur

Aanleiding

Inwoners zijn gelukkiger wanneer zij hun overheid kunnen vertrouwen. Hier is oprecht contact voor nodig tussen inwoners en bestuurders. Daarom hebben de adviesraden en de gemeente samen een nieuwe manier van werken ontwikkeld. Samen willen zij een breed participatienetwerk opzetten. De inzet is om meer inwoners vroegtijdig te betrekken bij het beleid of het uitvoeren van het beleid op het gebied van het sociaal domein. Het participatienetwerk is er voor iedereen. Inwoners kunnen binnen het netwerk hun kennis delen over lokale sociale vraagstukken en samen aan de slag gaan.

Hoofdpersonen

Een procesgroep van zes inwoners is momenteel druk met de start van het participatienetwerk. Een aantal van deze zes inwoners was al vrijwillig actief binnen een adviesraad of een wijkvereniging. Een aantal van hen heeft professionele ervaring en wil deze ervaring ten goede laten komen in de gemeente waarin ze wonen. Allemaal willen ze de betrokkenheid van inwoners bij sociale vraagstukken vergroten en zien ze kansen om dat via deze procesgroep te doen.

De procesgroep signaleert, verheldert en beoordeelt vragen van inwoners, zo is het idee. Verder weet de groep de juiste netwerken van mensen aan te boren en organiseert de groep de ontmoeting en het gesprek tussen inwoners en gemeente door middel van themagroepen. Deze (tijdelijke) themagroepen gaan inhoudelijk met een vraagstuk aan de slag. De procesgroep bewaakt of inwoners voldoende en op passende wijze worden betrokken. De gemeente ondersteunt de groep om hun taak goed uit te voeren.

De procesgroep wil beginnen met het thema vroegsignalering en preventie in het sociaal domein. Problemen in de persoonlijke sfeer hebben grote invloed op hoe gelukkig mensen zich voelen. Hoe eerder problemen kunnen worden opgevangen, hoe beter het is. Maar dan moeten we wel van elkaar weten wat we voor elkaar kunnen betekenen. Het voorkomen of vroegtijdig signaleren van mogelijke problemen kan het verschil maken. Hier kunnen verschillende mensen in een lokale samenleving een belangrijke rol in spelen: van de Woonstichting tot advocaten en van de Parochie tot de buren.

De uitdaging

De procesgroep is gestart, wil beginnen met het thema vroegsignalering en preventie, maar is nog zoekende naar de manier waarop ze dit het beste kunnen oppakken. Etten-Leur heeft waarderend vernieuwen omarmd als manier om ruimte te maken voor initiatieven in de samenleving. Via deze lijn is ook het idee van het participatienetwerk ontstaan. Het zou mooi zijn, want consistent en consequent, als waarderend vernieuwen ook zou kunnen helpen om er samen voor te zorgen dat de procesgroep uit de startblokken komt.

De vraag

Welke eerste stap kan de procesgroep zetten om bewoners te betrekken bij een vraagstuk en hoe kan het vervolg er uitzien om zo het participatienetwerk vorm te geven?

De theorie

Waarderend vernieuwen begint met een verkenning van wat er gaande is, wie het verschil maken en wat ertoe doet om succes te boeken. Door elkaar te bevragen, kan worden uitgezocht wat er mogelijk is en bovendien wat en wie daar al aan bijdragen. Bij waarderend vernieuwen ontmoeten bijzondere mensen elkaar op bijzondere plaatsen; plaatsen die zich lenen om verhalen te vertellen, te delen wat er lukte en waarom, wie erbij waren en wat die deden. Door een onderzoekende stemming te creëren waarin er interesse is in elkaars verhaal, kan de bestemming, het doel dat we nastreven, in beeld komen. De weg naar die bestemming lijkt beter begaanbaar als we er zin in hebben, als we voor ogen houden hoe fijn het is om te slagen, om dingen te bereiken. Als het verlangen maar groot genoeg is, volgt de actie vanzelf, zouden we kunnen zeggen. Vandaar dat het belangrijk is om eerst te verlangen naar het goede en vervolgens pas de vraag te stellen: hoe komen wij daar? Schematisch ziet waarderend vernieuwen er als volgt uit:

Waarderend vernieuwen begint bij één persoon of enkele personen die een initiatief nemen: voor hen is iets het waard om voor in actie te komen. Een initiatief opent het gesprek en geeft richting aan. Vervolgens worden er vier fasen doorlopen:

  1. Verkennen:
    Wij willen dit en dit is wat ons drijft. En waarvoor kom jij in actie? Wat is voor jou het meeste waard? Aan wie en wat bewaar jij de mooiste herinneringen? Wat kan jij doen om iets bij te dragen aan een ideale samenleving? Boeiende vragen die het beste in je naar boven halen.
  2. Verlangen:
    Naar dingen die goed zijn mag je verlangen. Je hoeft je niet meteen af te vragen of het wel kan en of iedereen wel mee zal doen. Denken in mogelijkheden en niet aan onmogelijkheden brengt ons verlangen naar voren.
  3. Vormgeven:
    Wie en wat is er allemaal nodig en wie denken wij moet er zeker bij zijn om te helpen, om te ontwerpen, om te realiseren. Realiseren is vooral realistisch. De droom wordt zo ontworpen dat het haalbaar wordt en past bij de realiteit. Geld, spullen, mensen en tijd. Alles speelt een rol.
  4. Vernieuwen:
    En tot slot zet je de laatste stap. Je gaat aan de slag, alleen, met anderen. Je nodigt mensen uit om het verhaal te delen en je komt in actie. De ontwerpen worden in de praktijk gebracht en initiatieven worden uitgevoerd of in gang gezet.

De opzet van de workshop sessie 1

De eerste workshop begint met een korte toelichting van de procesgroep op de casus. In deze workshop zijn alle deelnemers even ‘lid’ van de procesgroep. Onder leiding van een moderator zullen we ons in de eerste workshop concentreren op het verkennen van het verlangen: hoe hebben we kunnen voorkomen dat mensen die het moeilijk hebben, niet in grotere problemen zijn gekomen, hoe ziet dat vangnet in de samenleving eruit twee tot drie jaar vanaf nu?

Een duidelijk beeld van het verlangen, is het resultaat van de eerste workshop.

De opzet van de workshop sessie 2

De tweede workshop begint met een korte toelichting van de procesgroep op de casus en een korte toelichting van het resultaat van de eerste workshop. Dan is het tijd om te bedenken hoe de procesgroep hiermee aan de slag kan. Want als wij dat verlangen willen bereiken, wat kan de procesgroep daaraan bijdragen? Wat voor stappen zijn dan nodig? Wie heb je daarvoor nodig? Hoe kun je dat als procesgroep vormgeven? Wanneer kan de procesgroep tevreden zijn?

Aan het einde van deze workshop neemt de procesgroep een stappenplan mee naar huis gebaseerd op wat hen en de inwoners van Etten-Leur gelukkig maakt, namelijk: een plan om initiatieven te nemen om in Etten-Leur grote problemen voor te zijn.

De moderator van de workshop Verlangen naar het goede organiseren van de gemeente Etten-Leur is Anne-Marie van Ommeren. Lees hier meer over Anne-Marie.

Terug naar het workshop overzicht